هجرى ، در دسترس اهل علم قرار داشت ، ليكن در سال 805 هجرى ، به تشويق يكى از اميران خاندان صفى - حاكمان محلّى قم - متن عربى به زبان فارسى برگردانده شد ، و با ترجمه آن متن اصلى و عربى آن از ميان رفت ، و تا كنون پس از گذشت بيش از پنج قرن اثرى از آن يافت نشده ، و تمامى كوششها و جستجوها براى يافتن اثرى از آن بىنتيجه مانده است ، و به فرموده علّامه سيد عبد العزيز طباطبايى رحمه اللّه ، به احتمال قوى متن عربى كتاب قم به سرنوشت بسيارى از اصول اربعمأئة - كه پس از تدوين مجموعه‌هاى حديثى كتب اربعة ، و ضميمه‌شدن اخبار و روايات آن اصول در مجموعه‌هاى فراگير ، نياز به مراجعه و استنساخ آنها كم شد ، و بتدريج نسخه‌هاى كهن باقيمانده بر اثر حوادث روزگار از ميان رفت - گرفتار آمده است . مترجم تاريخ قم ، تاج الدين حسن خطيب ، ابن بهاء الدين على بن حسن بن عبد الملك قمى ، از اديبان و فاضلان قم در اوخر قرن هشتم و نيمه نخست قرن نهم هجرى است ، ( متوفاى پيش از رمضان سال 847 هجرى ) ، وى كه مردى اديب و دانشمند و متبحّر در ادبيات فارسى و عربى بود ، به خواهش و تشويق حاكم قم خواجه ابراهيم بن محمود بن محمد بن على صفّى ( يا به تعبير مترجم كه پس از چند سطر تعريف و تمجيد ولىنعمت خود ، نام او را اين گونه آورده : ( الخواجه فخر الحقّ و الدنيا ، و الدولة و الدين ، عماد الاسلام و المسلمين ، ابراهيم بن الصّاحب الأعظم السعيد ، المغفور المبرور ، مولى الوزراء في زمانه ، الواصل الى عفو اللّه و غفرانه ، الخواجه عماد الدولة و الدين ، محمود بن الصاحب السعيد المرحوم المغفور ، الخواجه شمس الدولة و الدين ، محمد بن على الصفى ، خلّد الله تعالى ظلال عواطفه و اشفاقه ، و نوّر قبور مواضيه و اسلافه ) . در سالهاى 805 و 806 هجرى ( در سنهء خمس و ست و ثمانمأة ) آن را از عربى به فارسى برگرداند ، ( تا چنانچه عربيّت‌دانان از آن مستفيد شوند ، فارسىخوانان نيز از آن مستفيد شوند ) . از او فرزندى مىشناسيم ، به نام ( بهاء الدين حافظ كاتب قمّى ) ، كه خط خوشى داشته ، و نسخهء اصل كتاب قم كه در اين تحقيق مورد استفاده قرار گرفته به خط نسخ نستعليق